Terroryzm, w najszerszym tego słowa znaczeniu, to stosowanie przemocy wobec osób niebiorących udziału w walce w celu osiągnięcia celów politycznych lub ideologicznych. Jest to definicja w większości zbieżna z stanowiskami ONZ, USA i UE.
Terroryzm państwowy (ang. state terrorism) to użycie przemocy przez państwo wobec cywilów w celu osiągnięcia celów politycznych lub ideologicznych, przy jednoczesnym zastraszaniu ludności – często własnej, ale też obcej. Mimo wszystko, nie istnieje oficjalna definicja terroryzmu państwowego w prawie międzynarodowym. ONZ nie uznaje tego pojęcia w dokumentach prawnych – głównie dlatego, że państwa nie zgadzają się na klasyfikowanie swoich działań jako terrorystycznych.
Pojęcie to funkcjonuje w literaturze akademickiej i publicystyce, np. u takich autorów jak Noam Chomsky, który nazywa USA i Izrael „czołowymi państwami terrorystycznymi” (np. w „Failed States”, 2006), albo Edward Herman i Gerry O’Sullivan w książce The "Terrorism" Industry. Sam Chomsky podkreśla tę asymetrię w nazewnictwie – terroryzmem nazywa się prawie wyłącznie działania niepaństwowe, mimo że państwa popełniają znacznie większe akty przemocy wobec cywilów.
Dlaczego nikt tak tego oficjalnie nie nazywa? Bo to polityczne tabu. Działania są częściej oceniane jako „zbrodnie wojenne” lub „nieproporcjonalne użycie siły” – co jest określeniem o mniejszej wadze, lecz prawnie dopuszczalnym w systemie międzynarodowym, w przeciwieństwie do „terroryzmu”. Kolejną rolę odgrywają podwójne standardy, wiele państw stosuje terroryzm państwowy (np. Rosja w Czeczenii, Arabia Saudyjska w Jemenie, USA w Iraku), ale jednocześnie tylko niepaństwowych aktorów określa jako „terrorystów”.
Izrael twierdzi, że celem są bojownicy Hamasu i infrastruktura wojskowa, a śmierć cywilów wynika z „ubocznych skutków” uderzeń (collateral damage). Według oficjalnej narracji Izraela, Hamas celowo operuje wśród cywilów i używa ich jako „żywej tarczy”, co według nich przenosi część odpowiedzialności.
Istnieje jednak wiele wiarygodnych raportów i analiz, które kwestionują narrację, że śmierć cywilów w Strefie Gazy jest jedynie „ubocznym skutkiem” działań wojskowych Izraela. Zarówno organizacje praw człowieka, jak i instytucje międzynarodowe wskazują na dowody sugerujące, że niektóre ataki były celowe lub prowadzone z lekceważeniem zasad ochrony ludności cywilnej.
W czerwcu 2024 roku niezależna komisja śledcza ONZ uznała, że działania Izraela w Gazie, w tym ataki na szpitale i budynki mieszkalne, stanowią zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości. Komisja stwierdziła, że ataki były celowe i miały na celu zastraszenie ludności cywilnej.
W grudniu 2024 roku Amnesty International opublikowała raport, w którym stwierdza, że Izrael popełnia ludobójstwo wobec Palestyńczyków w Strefie Gazy. Raport dokumentuje przypadki celowego zabijania cywilów oraz niszczenia infrastruktury cywilnej, co wskazuje na działania wykraczające poza przypadkowe ofiary.
Biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka (OHCHR) w grudniu 2024 roku opublikowało raport, w którym wskazuje na wzorzec ataków Izraela na szpitale w Gazie. Raport podkreśla, że takie działania naruszają międzynarodowe prawo humanitarne, które chroni obiekty medyczne.
Badania przeprowadzone przez Dr. Yagila Levy'ego z Open University of Israel oraz śledztwa dziennikarskie sugerują, że izraelska armia rozszerzyła uprawnienia do bombardowania celów niemilitarnych, w tym budynków mieszkalnych, co prowadziło do masowych ofiar wśród cywilów.
Istnieją źródła, które kwestionują również tezę, że Hamas celowo używa cywilów jako „żywych tarcz”. Organizacje takie jak Amnesty International i Human Rights Watch w przeszłości nie znalazły dowodów na systematyczne stosowanie tej taktyki przez Hamas. Na przykład, w 2014 roku Amnesty International stwierdziła, że nie posiada dowodów na to, iż Hamas celowo wykorzystywał cywilów jako osłony dla działań wojskowych. Podobnie, Human Rights Watch nie znalazła dowodów na używanie cywilów jako „żywych tarcz” przez Hamas w konflikcie z 2009 roku
Dodatkowo, Middle East Institute wskazuje, że choć Hamas prowadzi działania wojskowe w gęsto zaludnionych obszarach, co może narażać cywilów na niebezpieczeństwo, to niekoniecznie oznacza to celowe używanie ich jako „żywych tarcz”. Wskazują również, że nawet jeśli takie przypadki miały miejsce, nie usprawiedliwia to naruszeń prawa międzynarodowego przez Izrael.
Warto również zauważyć, że Gaza jest jednym z najgęściej zaludnionych miejsc na świecie, co utrudnia oddzielenie działań wojskowych od obszarów cywilnych. To sprawia, że oskarżenia o używanie „żywych tarcz” mogą być trudne do jednoznacznego potwierdzenia.
Podsumowując - nie istnieją publicznie dostępne, zweryfikowane materiały (zdjęcia, nagrania, raporty niezależnych obserwatorów) potwierdzające masowe, świadome wykorzystywanie cywilów jako tarcz przez Hamas. Nawet jeśli Hamas operuje w gęsto zaludnionych miejscach, prawo międzynarodowe nie zwalnia Izraela z obowiązku ochrony cywilów i zakazu stosowania nieproporcjonalnej siły.
Dane ONZ, UNICEF i WHO z okresu od października 2023 do początku 2025 pokazują, że w wyniku działań Izraela zginęło ponad 37 tys. Palestyńczyków, z czego około 40–50% stanowiły dzieci; zniszczono ponad 80% infrastruktury szpitalnej w Strefie Gazy i w wielu przypadkach nie było dowodów na obecność celów wojskowych w atakowanych miejscach.
Izrael stosuje przemoc wobec osób niebiorących udziału w walce i jest na to morze dowodów. Ma w tym cel polityczny ("eliminacja" Hamasu) i ideologiczny (syjonizm). Regularnie i systematycznie zastrasza ludność cywilną niszcząc miasta, szpitale, szkoły i terroryzując ludność. A przy tym wszystkim dominuje brak proporcjonalności i rozróżnienia, potwierdzone przez niezależne raporty.
Jeśli przyjmiemy konsekwentnie neutralną definicję terroryzmu, to działania Izraela – zorganizowane, systemowe, wobec cywilów i z intencją polityczną – spełniają warunki terroryzmu państwowego.