stan na 12-05-2025
Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) wydał nakazy aresztowania wobec premiera Izraela Benjamina Netanjahu i byłego ministra obrony Yoava Gallanta w związku z zbrodniami wojennymi popełnionymi podczas wojny w Gazie, która rozpoczęła się 7 października 2023 roku.
21 listopada 2024 roku, po przeprowadzeniu dochodzenia w sprawie zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości, MTK wydał nakazy aresztowania dla dwóch wysokich rangą izraelskich urzędników.
Obaj są oskarżeni o odpowiedzialność za zbrodnie wojenne, w tym stosowanie głodzenia jako metody wojennej oraz celowe atakowanie ludności cywilnej. Dodatkowo, Gallant jest oskarżony o zbrodnie przeciwko ludzkości, takie jak morderstwa, prześladowania i inne nieludzkie czyny, popełnione od co najmniej 8 października 2023 roku do co najmniej 20 maja 2024 roku.
Izrael odrzuca jurysdykcję MTK i zaprzecza popełnieniu zbrodni wojennych w Gazie. 9 maja 2025 roku Izrael oficjalnie zażądał od MTK wycofania nakazów aresztowania wobec Netanjahu i Gallanta, powołując się na trwające wyzwania dotyczące jurysdykcji sądu w odniesieniu do domniemanych zbrodni wojennych popełnionych podczas konfliktu w Gazie.
Nakazy aresztowania wywołały różne reakcje na całym świecie:
Obecnie nakazy aresztowania pozostają w mocy, a MTK nie ustalił jeszcze terminu rozpatrzenia odwołania Izraela. Nie ma również określonych terminów dla decyzji sądu w tej sprawie.
Jeśli Węgry nie aresztują Netanjahu, mimo że są zobowiązane do tego na mocy nakazu Międzynarodowego Trybunału Karnego, mogą zostać narażone na szereg konsekwencji zarówno w sensie prawnym, jak i politycznym, w skład których mogą wchodzić: międzynarodowa presja, polityczna izolacja w UE, sankcje ONZ, zawieszenie członkostwa, sankcje gospodarcze.
W przeszłości, kiedy wydano nakaz aresztowania dla byłego prezydenta Sudanu, Omara al-Bashira, kilka państw, w tym członkowie Unii Afrykańskiej, nie spełniły obowiązku jego aresztowania, co doprowadziło do międzynarodowych napięć, ale również do poważnej debaty na temat efektywności i jurysdykcji Trybunału.
Większość państw członkowskich Unii Europejskiej i ONZ ma bardzo bliskie relacje z syjonizmem (chrześcijańskim jak Wielka Brytania, na przykład) i Izraelem. Nie spełnienie obowiązku aresztowania Netanjahu i Gallanta mogłoby nie mieć żadnych konsekwencji i obnażyć efektywność Trybunału.
Państwa o silnych więziach z Izraelem, takie jak Stany Zjednoczone czy niektóre państwa Unii Europejskiej, mogą stosować naciski dyplomatyczne, aby zniechęcić do realizacji nakazu. Tradycyjnie, wiele krajów zachodnich, zwłaszcza Wielka Brytania, miało silne powiązania z ruchem syjonistycznym. Aby MTK mógł skutecznie egzekwować swoje nakazy aresztowania, wymaga wsparcia międzynarodowego, szczególnie ze strony państw wpływowych, jak te w UE, USA.
Trybunał Karny, choć formalnie niezależny, może być w pewnym sensie podatny na wpływy polityczne i lobbing, w tym również ze strony państw o silnych więziach z Izraelem. Chociaż działa na podstawie prawa międzynarodowego, nie jest całkowicie odporny na presję zewnętrzną i wewnętrzną, co może wpływać na sposób, w jaki egzekwowane są jego decyzje.
W świetle tych obserwacji można uznać, że Trybunały Karne to narzędzie obecnego porządku, "silne wobec słabych, słabe wobec silnych", wykorzystywane instrumentalnie i nie mające w praktyce zbyt wiele wspólnego z praworządnością.